رادیو ژیار

پناهندگان ایرانی در عراق و مشکلات آنان

محمدرضا اسکندری: آرش دکلان، در یک ان‌جی‌او با نام «تولرانسی اینترنشنال» به عنوان محقق و مسئول صفحات فارسی و انگلیسی وب‌سایت این ان‌جی‌او کار می‌کند. دکلان در رابطه با مشکلات پناهندگان در گفت و گو با زمانه می‌گوید: «نتیجه عملی جنگ با تروریسم و بی‌توجهی به آموزش افراد بی‌گناهی که پناهنده زاده می‌شوند، تقویت بنیان‌های تروریسم است. نمی‌توانید در جنگ با تروریسم از همان ابزارهای تروریسم استفاده کنید. چرا که در این صورت حداکثر کاری که انجام می‌دهید این است که نوعی از ترور را با نوعی دیگر جایگزین می‌کنید.»

کردستان و مسائل اجتماعی

محمدرضا اسکندری، اسعد اسلامی: خالد توکلی در انتخابات مجلس ششم در حوزه‌ی انتخابیه‌ی سقز و بانه، اکثرت آرا را به دست آورد، اما شورای نگهبان با ابطال انتخابات مانع از ورود وی به مجلس شد. او در گفت و گو با زمانه می‌گوید: «کمبودهای فراوانی در کردستان وجود دارد که بر رنج‌های عدیده‌ی مردم می‌افزایند. مشکلات اقتصادی سال‌هاست گریبان مردم را رها نمی‌کند. هزینه‌ی فعالیت سیاسی، حتی در شکل مدنی و مسالمت‌آمیز آن بالا رفته است. آمار جرایم و مسایل اجتماعی در حال افزایش است و از همه مهم‌تر هیچ عزم و برنامه‌ی جدی برای رفع این کمبودها و مشکلات، نه در میان حکومت و نه در میان مردم به چشم نمی‌خورد.»

تداوم شرمگین ختنه دختران در کردستان

محمدرضا اسکندری: در آستانه آغاز سال ۲۰۰۹ میلادی، سال رشد و آگاهی، سال دسترسی به فنون علمی و رسیدن به درجات عالی انسانی هنوز هم دختران مثله می‌شوند. واشینگتن پست گزارش دردناکی از ختنه دختران در کردستان را منتشر کرده است. در رابطه با ختنه دختران گزارش‌های زیادی خوانده بودم اما زمانی که کتاب صحرای من، داستان زندگی واريس دیری را که يک مدل بين‌المللی معروف و در عين حال سخنگوی حقوق زنان در آفريقاست، خواندم به عمق زشتی و هولناکی ختنه دختران پی بردم. در پی این عمل، دختری در عنفوان جوانی‌اش مثله می‌شود تا همانند یک شی متحرک در خدمت مرد قرار بگیرد. بر طبق گزارش، این‌بار نه در آفریقا بلکه در کردستان هنوز هم دختران زیادی قربانی این جنایت می‌شوند.

استعفای جمعی روزنامه‌نگاران ماهنامه راسان

محمدرضا اسکندری: حسین رحیمیان، سردبیر سابق ماه‌نامه راسان در مورد استعفای جمعی روزنامه‌نگاران ماهنامه راسان که ۲۳شماره آن چاپ ‌و پخش، و شماره ۲۴ آن هنوز چاپ و پخش نشده است، می‌گوید: «‌استعفای ما در واقع به اعتراض به عدم شفافیت مدیر مسوول و نیز عدم انتشار ماهنامه بود. در مذاکراتی که ما با مدیر مسوول داشتیم، ایشان هر چند از احضارها و مشکلات پیش رو صحبت می‌کردند، ولی قول اکید می‌دادند که مثلاً بعد از فلان سفر خارجی یا اتمام فلان جلسه دادگاه، نشریه را منتشر کنند. ولی متاسفانه این قول‌ها را عملی نکردند.»

عقب‌ماندگی اقتصادی، دلیل عدم رشد جامعه مدنی کردستان

محمدرضا اسکندری: پروفسور نادر انتصار از برجسته‌ترین استادان و محققان تاریخ معاصر است. در رابطه با اقتصاد و روند رشد اجتماعی در کردستان مصاحبه کوتاهی با وی داشته‌ام. پروفسور انتصار معتقد است: «یکی از دلایلی که جامعه مدنی در کردستان رشد نکرده است، عقب‌ماندگی اقتصادی کردستان است. بدون جامعه مدنی فعال، رشد اجتماعی بسیار مشکل و حتی غیر ممکن خواهد بود.»

«با سکوت خود، پدران را به زندان نفرستید»

محمدرضا اسکندری، اسعد سلامی: محمد صديق کبودوند، مدافع سرشناس حقوق بشر در ايران و موسس سازمان حقوق بشر در کردستان است. او در حال حاضر در اجرای ۱۰ سال حکم زندان، در حبس به سر می‌برد. او فقط به خاطر فعاليت‌های حقوق بشری محاکمه شده است. پری‌ناز باغبان حسنی، همسر کبودوند می‌گوید: «با توجه به شرایط موجود، من و فرزندانم هیچ مرجعی را داخل کشور برای رسیدگی به درخواستمان سراغ نداریم چون عدالتی نمی‌بینیم، پس باید در انتظار خبر مرگ ایشان باشیم.»

راوی صادق فرهنگ و هنر کرد

مظهر خالقی در شهریور سال ۱۳۱۸ در سنندج و در میان خانواده‌ای از مشایخ کردستان دیده به جهان گشود. امید صدیف، استاد آواز، درباره او می‌گوید: «مظهر خالقی، راوی صادق فرهنگ و هنر کرد است که صدایش یادآور خاطرات تلخ و شیرین تاریخ پر فراز و نشیب مردمی است که با همه تلخی‌ها با عشق زنده‌اند، نغمه او آواز آزادی و عشق است و اگر این بلبل عاشق و بی‌قرار سال‌هاست خاموش است، چون در میان مردمانش موسم گل نیافته است.»

زنان کرد در زنجیر فرهنگ قومی

محمدرضا اسکندری: گزینگ قاضی، عضو انجمن ادبی مهاباد و فعال اجتماعی و مشاوره خانواده و زنان است. خانم قاضی تلاش می‌کند با نوشتن مقالات اجتماعی در سایت انجمن قلم کردستان ایران، گوشه کوچکی از مشکلات فرهنگی زنان را در کردستان و ایران روشن نماید. ایشان در گفت و گو با زمانه می‌گوید: «زنان در کردستان به نسبت وضعیت هم‌جنسانشان در مرکز به آن درجه از رشد اجتماعی نرسیده‌اند تا با قانون و موانع آن به اندازه‌ی آنان درگیر شوند. اما باید اذعان کرد این قانونی که وجود دارد، چندین گام جلوتر از باورهای مردم است.»

«روزنامه‌نگاری در کردستان، راه رفتن در میدان مین»

محمدرضا اسکندری: محمدعلی توفیقی دانش‌آموخته رشته پزشکی است. اما در حال حاضر به جای حرفه طبابت، سردبیری دوهفته‌نامه «هاوار»، عضویت شورای مرکزی سازمان مجاهدین انقلاب اسلامی و سردبیری دوهفته‌نامه «روژهه‌لات» را بر عهده دارد. آقای توفیقی در گفت و گو با رادیو ژیار، خود می‌گوید که بیش و پیش از همه عناوین و سوابقی که داشته است، دوست دارد به عنوان یک «روزنامه‌نگار کرد» شناخته شود. کسی که تلاش می‌کند تا بلکه رسانه‌ای برای انتشار صدای «کرد» و مشکلاتش بیابد و از این راه قدمی هرچند کوچک برای حل «مسأله کرد» بردارد.

«همین رشد رانتی و سوداگرانه هم متوقف خواهد شد»

محمدرضا اسکندری: در گزارش اخیر بانک مرکزی آمده است که رشد اقتصادی ایران در سال ۲۰۰۷ از متوسط کشورهای آسیای مرکزی و خاورمیانه و کشورهای نفت‌خیز کمتر بوده است. دکتر علوی در گفت و گو با زمانه می‌گوید: «رشد اقتصادی ایران در دو، سه سال اخیر محصول رانت نفتی و سوادگری در بخش مسکن است. با توجه به کاهش قیمت نفت نه تنها درآمدهای نفتی دولت و هزینه‌های عمرانی دولتی بلکه کل سرمایه‌گذاری در داخل کاهش پیدا می‌کند. پیامد چنین فرآیندی البته کاهش فعالیت بخش مسکن است».

آواز و مسأله مالی هنرمندان

محمدرضا اسکندری: محمد‌صدیق تعریف، خواننده موسیقی کُردی و فارسی، سال ۱۳۳۴ در سنندج به دنیا آمد و در سنندج با موسیقی ایرانی آشنا شد. اما آغاز فعالیت حرفه ای او مصادف با زمان ورود به دانشگاه و اقامت در تهران بود. تعریف در گفت و گو با زمانه می‌گوید: «در پنج دهه‌ی اخیر، نقش هنرمندان کُرد در موسیقی ایرانی بسیار شاخص بوده است، به خصوص قبل از انقلاب در رادیو و تلویزیون ملی ایران برنامه‌ای به اسم «گلچین هفته» بود که تهیه‌کننده‌ی آن آقای هوشنگ ابتهاج بود و عده‌ای از دانشجویان دانشگاه تهران را به دور خود جمع کرد و اولین کار آنان بازسازی آثار قدیمی و شامل ۱۰۴ برنامه بود».

علل و نتايج خشونت عليه زنان در كردستان

كاوه قاسمی كرمانشاهی: برخی سنت‌ها و عرف‌های ‌غلط جامعه‌ در برخورد با زنان کُرد علاوه بر تبعيضاتی که به واسطه‌ی قوانين بر همجنسانشان روا می‌گردد، شرايط دشوارتر و مشکلات بيش‌تری را برای آنان به وجود آورده است. پروين ذبيحی، فعال حقوق زنان می‌گوید: «بعضی افراد در نگاهی ‌سطحی ‌به پديده خشونت عليه زنان از سوی مردان در خانواده علت آن را فقر، اعتياد و يا رفتارهای آنی و زودگذر مردان در نتيجه‌ی مثلاً مستی عنوان می‌کنند. اما من پديده شوم خشونت را فرايند مناسبات ظالمانه‌ی اقتصادی، اجتماعی و تفکرات مردسالارانه می‌دانم».

ترور شخصیت‌ها از استبداد است نه آزادی

محمدرضا اسکندری، اسعد سلامی: ناظم عمر دباغ در سال ۱۹۶۶به گروه مکتب سیاسی دموکرات کردستان پیوسته و همیشه یکی از یاران نزدیک آقای جلال طالبانی، رییس‌جمهور عراق و عضو اتحادیه‌ی میهنی کردستان عراق بوده است. آقای دباغ در سال ۱۹۹۱ در حکومت اقلیم کردستان معاون وزیر آموزش و پرورش بود و یکی از کارشناس سیاسی کرد در عرصه سیاست خارجی کردها و خاورمیانه است.
در روزهای اخیر مطبوعات غرب خبر از کودتای سیاسی در اتحادیه ی میهنی کردستان عراق داده اند؛ به همین خاطر با وی گفت‌وگو کردیم.

انتخابات ریاست جمهوری و چرا عبدالله نوری‌؟

محمدرضا اسکندری‌: بسیاری حمایت ادوار تحکیم وحدت از عبدالله نوری را که چند سالی برچسب تحریم بر دوش خود می‌کشیدند، بهانه‌ای برای تحریم این انتخابات می‌دانند. احمد زیدآبادی می‌گوید: «وقتی سخن از جنبش اجتماعی می‌شود، مفهوم آن شورشگری و یا حضور خود‌انگیخته مردم در خیابان‌ها نیست، بلکه منظور آمادگی آگاهانه طیف وسیعی از مردم برای حمایت مسالمت‌آمیز از نامزد انتخاباتی و یا رئیس جمهور منتخب خود است که می‌تواند در صورت‌های مختلف بروز و ظهور پیدا کند».

بحران کنونی اقتصاد جهان و تاثیر آن بر اقتصاد ایران

محمدرضا اسکندری: دکتر احمد علوی، دانش‌آموخته رشته‌های اقتصاد، فلسفه اسلامی و غرب در ایران است. او تحصیلات تكمیلی و دكترای خود را در دانشگاه استكهلم به پایان رسانده است. پیرامون بحران کنونی اقتصاد جهان، دکتر علوی در گفت و گو با زمانه می‌گوید: «اگر در اقتصاد سرمایه‌داری، بحران همچون حباب دائم بیرون می‌ریزد، در نظام شوروی سابق و چین فعلی بحران‌ها در زیر تبلیغات شدید دولتی پنهان شده و هزینه‌های آن از منابع استراتژیک جامعه پرداخته می‌شود».

تئاتر امروز ايران و برخی آسيب‌ها و كاستی‌هايش

دكتر قطب‌الدين صادقی: «واقعیت این است که من باید به ملت خودم خدمت کنم، من این همه زحمت کشیده‌ام که چی؟! الان دیگر به سن و سالی رسیده‌ام که دوران جذب‌ کردن را به پایان رسانده‌ام و حال نوبت پس دادن است. ۳۲ سال داشتم که دکترای هنرهای نمایشی را از دانشگاه سوربن دریافت کردم، در دو سال آخر وقتی پا توی سوربن می‌گذاشتم، احساس می‌کردم که پا توی جهنم می‌گذارم. به خود می‌گفتم من اینجا چکار می‌کنم؟!»

پرواز پنج كبوتر صلح از صحنه‌‌ی كرمانشاه

كاوه قاسمی كرمانشاهی: سید خلیل عالی‌نژاد در سال ۱۳۳۶ و در صحنه كرمانشاه متولد شد. در اوایل دهه ۶۰ گروه تنبور شمس به سرپرستی کیخسرو پورناظری تشکیل شد و عالی‌نژاد به جمع این گروه پیوست. عالی‌نژاد پس از چند سال ماندگاری در تهران سرانجام ترک وطن کرده و به سوئد مهاجرت کرد. علت این مهاجرت هنوز به طور دقیق مشخص نیست، اما سرانجام آن، قتل فجیع سید خلیل بود. هزاران نفر از دوستداران سيدخليل، از مرد و زن، جوان و پير، شهری و روستايی، کُرد و غيرکُرد، گردهم آمده‌اند تا ياد عالی‌نژاد را گرامی دارند.

جعل در انتخابات دوره هفدهم مجلس و حذف کاندیدای کردها‬

عرفان قانعی‌فرد: قبل از محمد علی شاه قاجار‌، سنندجی‌ها چندان باوری به مشروطه نداشتند و اکثر نمایندگان منصوبی دربار یا فئودال‌ها بودند تا انتخابی مردم ‌و این مساله هم آشکار است که سنندجی‌ها همواره در طی تاریخ، با حکومت مرکزی مراوده و رابطه نزدیک داشته‌اند، از زمان سلجوقیان تا زندیه و صفویه نیز با دولت دوست بوده‌اند و در کتاب‌ها از کمک کردها به حکام و سلاطین، چه داستان‌ها و حکایاتی که نوشته شده‌اند و مشهورترینش همان رابطه کردها با نادرشاه افشار است و یا تسلیم فوری و معامله اردلان با کریم خان زند به شرط ماندن بر ولایت حکومت کردستان.

در این مقاله تاریخی به بررسی یک جعل تاریخی در ۵۵ سال پیش می پردازیم :

بررسی سایه های جمهوری مهاباد - ۲

محمدرضا اسکندری، اسعد سلامی: در بخش دوم «بررسی سایه‌های جمهوری مهاباد» آقای دکتر احسان مرادی، استاد بازنشسته تاریخ اسلامی مقیم پاریس به پرسش‌های ما پاسخ می‌دهد. آقای مرادی می‌گوید: «قاضی محمد، رهبر جمهوری مهاباد، تنها توسط رزم‌آرا و به تحریک انگلیسی‌ها اعدام شد؛ و گرنه قوام و شاه هم خواهان اعدام قاضی محمد نبودند و شاه بعدها از خانواده او دلجویی کرد»

محکومیت یاسر گلی و جنبش دانشجویی در کردستان

محمدرضا اسکندری: نعمت احمدی، وکیل آقای یاسر گلی، اولین دبیر اتحادیه دمکراتیک دانشجویان کُرد دانشگاه‌های ایران و یکی از فعالین مدنی در شهر سنندج که ۱۳ ماه است در بازداشتگاه اداره اطلاعات و زندان مركزی شهر سنندج زندانی است در مصاحبه با میدیا خارج از کشور گفت: «آقای گلی به ۱۵ سال حبس در تبعيد محکوم شده است.» در این رابطه با آقای مراد‌ویسی از اعضای شواری مرکزی سازمان ادوار تحكيم وحدت کرمانشاه گفت و گو کرده‌ام.